* Madenler üç kısma ayrılır:
1 - Ateşte eriyen madenler: Altın, gümüş, bakır ve demir gibi.
2 - Sıvı madenler: Petrol, zift, su gibi.
3 - Ateşte erimiyen ve sıvı da olmayan madenler: Kireç, kömür, alçı, yâkut, elmas gibi.
Ateşte eriyen madenlerde zekât nisbeti 5'te birdir. 5'te dördü ise madeni bulup işletene aittir.
Sıvı halde bulunan madenlerden zekât alınmaz. Ancak bunların kendilerine zekât lâzım gelmese de, ticarî gaye ile işletildiğinde kâr gelirlerine 40'ta bir üzerinden zekât lâzım gelir.
Ateşte erimiyen ve sıvı da olmayan madenlerden zekât hissesi alınmaz. Cıva bundan müstesnadır. Civadan 5'te bir oranında zekât alınır. Ticaret için çıkarılan kömürün de zekâtını 40'ta bir oranında vermek lazımdır.
Denizden çıkarılan inci, anber, mercan, balık gibi şeylere zekât düşmez. Ancak Ebû Yûsuf'a göre bunlardan da 5'te bir oranında zekât alınır.
İmam-ı Şafiî'ye göre altın ve gümüşten başka olan madenlerin hiçbirinden zekât alınmaz. Altın ve gümüşten de 40'ta bir nisbetinde zekât alınır.
* Defineler de 3'e ayrılır:
1 - Üzerinde İslâmî alâmet bulunan defineler. Yani müslümanlar tarafından gömülmüş defineler. Bunları bulanlar fakir iseler, kendilerine; değil iseler devlete verirler veya fakir halka dağıtılır.
2 - Kâfirlere ait olduğu anlaşılan defineler. Bunların 5'te biri devlete verilir, geri kalanı arazi sâhibine, sâhibi yoksa bulana ait olur.
3 - Kâfirlere mi, müslümanlara mı ait olduğu bilinmeyen defineler. Bunlar bir görüşe göre İslâmî defineler, diğer bir görüşe göre de kâfirlere ait defineler muamelesine tâbi tutulur.